ശരീരത്തിന് ആവശ്യമായ പ്രധാന പോഷകങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ് പ്രോട്ടീന്‍. പേശികളുടെ വളര്‍ച്ചയ്ക്കും ശരീരത്തിലെ കോശങ്ങളുടെ നിര്‍മ്മാണത്തിനും കേടുപാടുകള്‍ പരിഹരിക്കാനും പ്രതിരോധശേഷിക്കും പ്രോട്ടീന്‍ ആവശ്യമാണ്. ഭക്ഷണത്തില്‍ പ്രോട്ടീന്‍ വളരെ കുറയുമ്പോള്‍ ശരീരം പല തരത്തിലുള്ള സൂചനകള്‍ നല്‍കാം.
നല്ല ഉറക്കം ലഭിച്ചിട്ടും ശരീരത്തിന് ഊര്‍ജമില്ലാത്തതുപോലെ തോന്നുന്നുണ്ടോ?. സ്ഥിരമായ ക്ഷീണവും ബലക്കുറവും പോഷകക്കുറവിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളിലൊന്നാകാം. പ്രത്യേകിച്ച് ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവും ഗുണനിലവാരവും കുറവാണെങ്കില്‍ ഇത് ശ്രദ്ധിക്കണം.
പ്രോട്ടീന്‍ ആവശ്യത്തിന് ലഭിക്കാതെ വരുമ്പോള്‍ ശരീരത്തിന് ആവശ്യമായ പ്രോട്ടീന്‍ ലഭിക്കാന്‍ പേശികളിലെ പ്രോട്ടീന്‍ ഉപയോഗിക്കേണ്ടി വരാം. ഇതോടെ പേശികളുടെ അളവും ശക്തിയും കുറയാന്‍ സാധ്യതയുണ്ട്.
മുടിയുടെ വളര്‍ച്ചയ്ക്കും പ്രോട്ടീന്‍ ആവശ്യമാണ്. ശരീരത്തില്‍ പ്രോട്ടീന്‍ കുറയുമ്പോള്‍ പ്രധാനപ്പെട്ട അവയവങ്ങളുടെ പ്രവര്‍ത്തനത്തിനാണ് ശരീരം മുന്‍ഗണന നല്‍കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി മുടി പൊട്ടുക, മുടി കൊഴിയുക തുടങ്ങിയ പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകാം.
പ്രോട്ടീന്‍ കുറവ് ചര്‍മ്മത്തെയും ബാധിക്കാം. ചര്‍മ്മം വരണ്ടതായി തോന്നുക, ഇലാസ്തികത കുറയുക തുടങ്ങിയ മാറ്റങ്ങള്‍ ചിലരില്‍ കാണാം. എന്നാല്‍ ഇത്തരം ലക്ഷണങ്ങള്‍ക്ക് മറ്റു പല കാരണങ്ങളും ഉണ്ടാകാം.
പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനത്തിനും പ്രോട്ടീന്‍ ആവശ്യമാണ്. അതിനാല്‍ ഭക്ഷണത്തില്‍ പോഷകങ്ങളുടെ കുറവുണ്ടെങ്കില്‍ രോഗങ്ങളെ ചെറുക്കാനുള്ള ശരീരത്തിന്റെ കഴിവിനെ അത് ബാധിക്കാം. ഇടയ്ക്കിടെ രോഗബാധ ഉണ്ടാകുന്നതും സുഖം പ്രാപിക്കാന്‍ കൂടുതല്‍ സമയം എടുക്കുന്നതും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങളാണ്.
ശരീരത്തിലെ കോശങ്ങളുടെയും ടിഷ്യൂകളുടെയും നിര്‍മ്മാണത്തിലും അറ്റകുറ്റപ്പണികളിലും പ്രോട്ടീന്‍ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. അതിനാല്‍ പോഷകക്കുറവ് ഉണ്ടെങ്കില്‍ മുറിവുകള്‍ ഭേദമാകാന്‍ കൂടുതല്‍ സമയം എടുക്കാം.
ഭക്ഷണത്തില്‍ പ്രോട്ടീനും മൊത്തത്തിലുള്ള കലോറിയും ആവശ്യത്തിന് ലഭിക്കാതെ വന്നാല്‍ ശരീരഭാരം കുറയാം. പ്രത്യേകിച്ച് ശ്രമിക്കാതെയുണ്ടാകുന്ന ഭാരം കുറയല്‍ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്.
പ്രോട്ടീന്റെ ഗുരുതരമായ കുറവിനൊപ്പം ശരീരത്തില്‍ വെള്ളം കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന അവസ്ഥയായ (edema ) ഉണ്ടാകാം. കാലുകള്‍, കൈകള്‍ തുടങ്ങിയ ഭാഗങ്ങളില്‍ വീക്കം കാണാം. രക്തത്തിലെ (albumin )പോലുള്ള പ്രോട്ടീനുകളുടെ അളവുമായും ശരീരത്തിലെ ദ്രവസന്തുലിതാവസ്ഥയുമായും ഇതിന് ബന്ധമുണ്ട്.
എല്ലുകള്‍ ശക്തമായി നിലനിര്‍ത്തുന്നതില്‍ പ്രോട്ടീനും പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഗുരുതരമായ പോഷകക്കുറവുള്ള സാഹചര്യങ്ങളില്‍ എല്ലുകളുടെ ആരോഗ്യവും ബാധിക്കപ്പെടാം.
പ്രോട്ടീന്‍ ശരീരത്തിലെ ഹിമോഗ്ലോബിന്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള വിവിധ ഘടകങ്ങളുടെ നിര്‍മ്മാണത്തില്‍ പങ്കാളിയാണ്. അതിനാല്‍ പോഷകക്കുറവുള്ള ചില സാഹചര്യങ്ങളില്‍ രക്തപരിശോധനയിലും മാറ്റങ്ങള്‍ കാണാം. എന്നാല്‍ അനീമിയയ്ക്ക് പ്രോട്ടീന്‍ കുറവ് മാത്രമല്ല കാരണം.
ഓരോ ദിവസത്തെയും ഭക്ഷണത്തില്‍ പ്രോട്ടീന്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തുകയാണ് പ്രധാന കാര്യം. മുട്ട, മീന്‍, കോഴിയിറച്ചി, പാല്‍-തൈര് തുടങ്ങിയവയ്‌ക്കൊപ്പം പയര്‍വര്‍ഗങ്ങള്‍, കടല, പരിപ്പ്, സോയ തുടങ്ങിയ സസ്യാഹാര സ്രോതസ്സുകളും ഭക്ഷണത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്താം. പ്രോട്ടീന്‍ ഒരു നേരത്തെ ഭക്ഷണത്തില്‍ മാത്രം കൂടുതലായി കഴിക്കുന്നതിനേക്കാള്‍ ദിവസത്തിലെ വിവിധ ഭക്ഷണങ്ങളില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തുന്നത് സഹായകരമാണ്.
ക്ഷീണം, മുടികൊഴിച്ചില്‍, ശരീരഭാരം കുറയല്‍ തുടങ്ങിയ ഒറ്റപ്പെട്ട ലക്ഷണങ്ങള്‍ മാത്രം കണ്ടിട്ട് പ്രോട്ടീന്‍ കുറവാണെന്ന് സ്വയം തീരുമാനിക്കരുത്. ഇത്തരം ലക്ഷണങ്ങള്‍ക്ക് മറ്റ് കാരണങ്ങളും ഉണ്ടാകാം. പ്രത്യേകിച്ച് കാരണമില്ലാതെ ഭാരം കുറയുക, സ്ഥിരമായ ബലക്കുറവ്, ശരീരത്തില്‍ വീക്കം, ഇടയ്ക്കിടെ രോഗബാധ എന്നിവ ഉണ്ടെങ്കില്‍ ഡോക്ടറുടെ ഉപദേശം തേടുന്നത് നല്ലതാണ്. ആവശ്യമെങ്കില്‍ ഭക്ഷണക്രമവും രക്തപരിശോധനകളും നടത്താവുന്നതാണ്.